Gözlük ve Kontakt Lens Reçetesi

Göz muayenesinden sonra size verilen reçete, yalnızca birkaç sayıdan oluşan bir belge değildir. Refraksiyon muayeneniz tamamlandığında elinizde bir sayı dizisi olur: sfer, silindir, aks, belki bir de addisyon... Bu değerler gözünüzün ışığı nasıl odakladığını ve net görebilmek için hangi düzeltmeye ihtiyaç duyduğunu gösterir.

Pek çok kişi gözlük reçetesi ile kontakt lens reçetesinin aynı olduğunu düşünür. Oysa kontakt lens gözün üzerinde durduğu için farklı ölçümler ve değerlendirmeler gerektirir. Bu nedenle gözlük için uygun olan bir reçete, kontakt lens için her zaman yeterli ve de uygun değildir. Özellikle yüksek miyopi, yüksek hipermetropi, astigmatizma veya presbiyopisi bulunan kişilerde kontakt lens seçimi mutlaka ayrı değerlendirilmelidir.

Gözlük Reçetesi ile Kontakt Lens Reçetesi Aynı Şey Değildir

Gözlük reçetesi ile kontakt lens reçetesi aynı muayenede reçete edilse de birbirinin aynısı değildir. Gözlük camı gözden belirli bir mesafede dururken, kontakt lens doğrudan korneanın üzerine oturur. Bu fark optik hesaplamayı değiştirir; özellikle numara yükseldikçe iki reçete arasındaki fark belirginleşir. Gözlük almanız için size verilen gözlük reçetesi ile herhangi bir mağazadan kontakt lens almaya çalışmamalısınız. Kontakt lens kullanmak istiyorsanız bunu hekiminize bildirin çünkü tüm değerlendirmeleriniz ve reçeteniz buna göre düzenlenmelidir.

Gözlük Reçetesi

Gözlük reçetesi sferik (miyopi, hipermetropi), silindirik (astigmatizma) ve aks (astigmatizmanın açıları) değerlerinin yanı sıra presbiyopi (40 yaşından sonra yakını görme kusuru) için addisyon değerini içerir. Bu bilgiler camın nasıl üretileceğini belirler.

Doğru gözlük seçimi yalnızca numaranın belirlenmesiyle bitmez. Cam türü (tek odaklı, progressif ya da bifokal), camın malzemesi, kaplama seçenekleri, gözler arası mesafe ve çerçevenin yüz anatomisine uyumu görme kalitesini doğrudan etkiler. Progressif camlar her mesafeye kesintisiz geçiş sağlasa da alışma süreci gerektirir, ilk başlarda alışmakta güçlük çekebilirsiniz. Bu süreçte hekiminiz ve gözlükçünüzle iletişimde kalmak önemlidir.

Kontakt Lens Reçetesi Neden Farklıdır?

Kontakt lens doğrudan kornea üzerine yerleşir. Bu nedenle yalnızca numara değil, lensin göz üzerindeki uyumu da değerlendirilmelidir.

Kontakt lens reçetesinde numaraya ek olarak:

• Baz eğrisi (BC)
• Çap (DIA) gibi parametreler de bulunur.

Baz eğrisi lensin korneaya nasıl oturduğunu belirler; çok dik ya da çok düz bir oturuş hem konforu hem de lens sağlığını etkiler. Aynı gözlük numarasına sahip iki kişi farklı kontakt lens parametrelerine ihtiyaç duyabilir. Bu nedenle kontakt lens reçetesi yalnızca otomatik ölçümlerle değil, deneme uygulaması ile, deneme lensinin göze uygulanıp uygunluğunun değerlendirilmesiyle kesinleşebilir.

Kontakt Lens Muayenesi Nasıl Yapılır?

Kontakt lens değerlendirmesi standart göz muayenesinden farklıdır.

Öncelikle göz numarası belirlenir. Ardından göz yüzeyi, gözyaşı kalitesi, kornea yapısı ve kontakt lens kullanımına engel olabilecek durumlar değerlendirilir.

Uygun lens seçildikten sonra deneme setlerinden hastaya uygun deneme lensi seçilir ve uygulanır, Uygulama sonrası lensin korneaya oturuşu biyomikroskop altında incelenir.

Görme kalitesi, hareketi ve konforu değerlendirildikten sonra reçete kesinleştirilir.

Bu nedenle kontakt lens seçimi, internetten numara girerek ürün satın almaktan çok daha kapsamlı bir süreçtir.

Kontakt Lens Çeşitleri Nelerdir?

Günlük Kontakt Lensler

Her kullanım sonunda atılan lenslerdir.

Bakım solüsyonu gerektirmemeleri nedeniyle hijyen açısından avantajlıdırlar. Özellikle lens kullanmaya yeni başlayan kişilerde ve düzensiz kullanımda tercih edilebilirler.

Aylık ve İki Haftalık Lensler

Düzenli bakım ve temizlik gerektirirler.

Doğru kullanıldığında güvenli ve ekonomik bir seçenek olabilirler.

Aylık ve iki haftalık denmesinin sebebi; lens ömürlerinin bu süreyle sınırlı olmasıdır. Bu süre boyunca lenslerin hiç çıkartmadan takılacağı anlamına gelmez, bu lensler sabah takılıp akşam çıkarılması gereken lensledir, gece lensle uyumak söz konusu değildir.

Torik Lensler

Astigmatizması bulunan kişiler için geliştirilmiştir.

Günümüzde astigmatizması olan birçok kişi başarılı şekilde kontakt lens kullanabilmektedir.

Multifokal Lensler

Yakın ve uzak görmeyi aynı anda düzeltmek amacıyla geliştirilmiştir.

Özellikle 40 yaş sonrasında ortaya çıkan presbiyopi nedeniyle gözlük kullanmak istemeyen kişilerde değerlendirilebilir.

Sert Gaz Geçirgen ve Skleral Lensler

Keratokonus, yüksek astigmatizma veya düzensiz kornea yapısı bulunan kişilerde tercih edilir.

Bazı hastalarda gözlükle elde edilemeyen görme kalitesine ulaşılmasını sağlayabilirler.

Ortokeratoloji (Gece Lensleri)

Uyku sırasında kullanılan özel lenslerdir.

Özellikle çocuklarda ve gençlerde miyopi kontrolü amacıyla giderek daha fazla kullanılmaktadır.

Günlük Miyopi Kontrol Lensleri

Çocuklarda miyopiyi düzeltmenin yanı sıra ilerlemesini yavaşlatmak amacıyla geliştirilmiş özel, günlük kullan-at kontakt lenslerdir. Sabah takılır, akşam çıkarılıp atılır; temizlik solüsyonu gerektirmez. Uygunlukları göz hekimi muayenesi ve deneme lensi uygulamasıyla belirlenmelidir.

Kontakt Lens Tipleri: Hangisi Size Uygun?

Aktif yaşam tarzı ya da spor yapanlar için günlük tek kullanımlık lensler daha fazla hijyen ve konfor sunarken, presbiyopi hastaları hem uzak hem yakın görme ihtiyacını karşılayabilmek için multifokal lenslerden yararlanabilir.

Günlük lensler: Her gün yeni bir lens, her gün temiz bir başlangıç. Bakım solüsyonu gerektirmez; hijyen açısından en güvenli seçenektir. Hassas gözler, seyahat edenler ve lens kullanımına yeni başlayanlar için idealdir.

Aylık ve iki haftalık lensler: Düzenli temizlik ve bakım gerektiren, ekonomik açıdan avantajlı seçeneklerdir. Doğru bakımla konforlu ve güvenli kullanım sağlanır.

Torik lensler: Astigmatizma düzeltmesi için özel tasarlanmış lenslerdir. Lensin gözdeki oturma pozisyonunu sabit tutmak için özel stabilizasyon mekanizmaları içerirler. Astigmatizma derecesi arttıkça günlük ve iki haftalık modellerin seçenek yelpazesi daralır; yüksek astigmatizmada aylık torik lensler çoğunlukla tek uygulanabilir seçenek olarak öne çıkar.

Multifokal lensler: Hem uzağı hem yakını aynı anda düzelten bu lensler, gözlük kullanmak istemeyen presbiyopi hastalarına yönelik geliştirilmiştir. Beklentilerin gerçekçi biçimde belirlenmesi ve lensin göze uyumunun deneme setiyle değerlendirilmesi bu grupta özellikle önem taşır.

Sert gaz geçirgen lensler ve skleral lensler: Yüksek astigmatizma, keratokonus ve düzensiz kornea yüzeylerinde yumuşak lenslerin yetersiz kaldığı durumlarda tercih edilir. Alışma süreci daha uzun olmakla birlikte görme kalitesi genellikle çok üstündür.

Ortokertoloji (gece lensleri): Geceleri uyku sırasında takılan bu özel sert lensler, korneanın şeklini geçici olarak yeniden biçimlendirerek gündüz lenssiz ve gözlüksüz görmeyi sağlar. Özellikle miyopi kontrolünde (yani miyopinin ilerlemesini yavaşlatmada) çocuk ve gençlerde giderek artan bir uygulama alanı bulmaktadır. Takıp çıkartması çok kolay değildir, kullandıkça pratikleşilir.

Günlük miyopi kontrol lensleri: Ççocuklarda hem net görmeyi sağlamak hem de miyopinin ilerleme hızını azaltmaya yardımcı olmak amacıyla tasarlanmıştır. Sabah takılıp akşam çıkarılır ve her gün yenisi kullanılır. Uygunluğu çocuğun yaşı, göz numarası, kornea yapısı ve lens kullanım becerisine göre göz hekimi tarafından belirlenir.

Astigmatı Olanlar Kontakt Lens Kullanabilir mi?

Evet.

Geçmişte astigmatizması bulunan birçok kişi kontakt lens kullanmakta zorlanırken, günümüzde geliştirilen torik lens teknolojileri sayesinde bu durum büyük ölçüde değişmiştir.

Astigmatizmanın derecesine ve kornea yapısına göre uygun lens seçimi yapılabilir.

Kontakt Lens Herkese Uygun mudur?

Hayır.

Bazı kişiler kontakt lens kullanımına çok uygunken, bazı kişilerde farklı çözümler daha başarılı olabilir.

Özellikle:

• Şiddetli göz kuruluğu
• Aktif göz alerjileri
• Tekrarlayan kornea enfeksiyonları
• Bazı göz kapağı hastalıkları
• Hijyen koşullarını sağlamakta güçlük çeken
• İş ortamı tozlu ve kontakt lens kullanımının uygunsuz olduğu

kişilerde özel değerlendirme gerekir.

Bu nedenle lens kullanmaya başlamadan önce ayrıntılı göz muayenesi önemlidir.

İnternetten Kontakt Lens Alınır mı?

Kontakt lens bir tıbbi üründür.

Aynı gözlük numarasına sahip iki kişinin aynı kontakt lensi kullanabilmesi her zaman mümkün değildir.

Lensin numarası kadar korneaya uyumu, çapı, baz eğrisi ve materyali de önem taşır.

Bu nedenle özellikle ilk kez lens kullanacak kişilerin reçetesiz veya muayene olmadan lens tercih etmesi önerilmez. Doktorunuz uygun lensi reçete ettikten sonra bir sonraki kontrolünüze kadar size reçete edilen lensi internetten sipariş etmenizde sakınca yoktur.

Kontakt Lens Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Lens kullanım süresine uyulmalıdır.
• Lenslerle uyunmamalıdır.
• Lensle duş alınmamalı veya yüzülmemelidir.
• Lenslere ve lens kutusuna asla musluk suyu değdirilmemelidir.
• Lensi taktıktan sonra makyaj yaparken dikkatli olunmalıdır.
• Kızarıklık, ağrı veya bulanık görme geliştiğinde lens çıkarılmalı ve göz hekimine başvurulmalıdır.
• Düzenli kontrol muayeneleri ihmal edilmemelidir.

Kontakt lens kaynaklı enfeksiyonların büyük bölümü hijyen kurallarına uyulmaması nedeniyle ortaya çıkar.

Kontakt lens kullanımında hijyen ve bakım kuralları görme kadar önemlidir. Muayenehanemizdeki pratiğimizde her yeni lens kullanıcısına lens takma-çıkarma eğitimi ve bakım protokolü hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir.

Son hatırlatmalar: Kontakt Lens Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Lens kullanım sürelerine kesinlikle uyunuz, örneğin; 15 günlük lens aylık, aylık lens üç aylık şekilde kullanılmaz
• Lensle uyumak, duş almak ve yüzmek ciddi enfeksiyon riski taşır
• Kırmızı göz, ağrı ya da görme bulanıklığı fark ettiğinizde lensi çıkarın ve hekiminize başvurun
• Yılda en az bir kez kontrol muayenesi, hem numaranızı hem de göz yüzeyinizin lens uyumunu değerlendirmek için önerilir
• Numaralarınızın hızlı ilerlediğini, lenslerinizin yetersiz olduğunu hissediyorsanız daha erken göz muayenesine başvurun
• Göz kuruluğu, alerjik konjonktivit gibi durumların sizde daha çok yaşanabileceğini bilerek kontrolde olun
• Her göz farklıdır, aynı göz numarası iki farklı kişide farklı lenslere ihtiyaç duyabilir.
• Gözünüze en uygun lensi bizzat deneyimlemeden lens almayın. Çünkü doğru lens yalnızca görmenizi değil, tüm gün boyunca konforunuzu belirler.

İçeriği Hazırlayan

Prof. Dr. Hande Çeliker

Uzmanlık

Retina ve Vitreoretinal Cerrahi, Uvea Hastalıkları, Behçet Hastalığı, Glokom, Prematüre Retinopatisi, Katarakt ve Akıllı Mercek Cerrahisi

Son Güncelleme

01 Ağustos 2026

Site Editörü İletişim

editor@handeceliker.com / 0 532 400 88 98

Bilimsel Kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler; American Academy of Ophthalmology (AAO), European Society of Retina Specialists (EURETINA), European Society of Cataract and Refractive Surgeons (ESCRS) ve American Society of Cataract and Refractive Surgery (ASCRS) kılavuzları, Türk Oftalmoloji Derneği (TOD) ve Türk Neonatoloji Derneği eğitim yayınları, ulusal rehberler ve hasta bilgilendirme paylaşımları, PubMed/MEDLINE’da yer alan güncel hakemli bilimsel makaleler, sistematik derlemeler ve meta-analizler, Cochrane Library’de yer alan tanı ve tedavi yöntemlerine ilişkin sistematik derlemeler, uluslararası ve ulusal hakemli oftalmoloji dergileri esas alınarak hazırlanmıştır.