Kadıköy, Caddebostan · İstanbul / 0 532 400 88 98
Muayene & Tedaviler
Muayeneve tedaviler
Anasayfa/Muayene & Tedaviler/Göz Kuruluğu Tedavisi

"Her göz farklı; doğru tanının ardından tedavi planını birlikte kuruyoruz..."

Göz Kuruluğu Tedavisi (Kuru Göz Hastalığı)

Göz Kuruluğu (Kuru Göz) Hastalığı ve Tedavisi

Kuru göz hastalığı; gözyaşının yeterli miktarda üretilememesi, gözyaşının göz yüzeyinden normalden hızlı buharlaşması veya gözyaşı tabakasını oluşturan yapıların dengesinin bozulması sonucu ortaya çıkan kronik bir göz yüzeyi hastalığıdır. Halk arasında göz kuruluğu veya kuru göz sendromu olarak da adlandırılır.

Kuru göz şikâyetiyle başvuran hastanın göz yüzeyi ve göz kapaklarının yarık lamba biyomikroskobuyla muayene edilmesi

Yanma, batma ve göze kum kaçmış hissi en bilinen şikâyetler olmakla birlikte kuru göz; gözlerde sulanma, kızarıklık, ışık hassasiyeti, göz yorgunluğu ve gün içerisinde değişen bulanık görmeye de neden olabilir.

Kuru göz tek bir hastalık tipi değildir. Bir hastada temel problem gözyaşı üretiminin yetersiz olmasıyken, başka bir hastada göz kapağındaki yağ bezleri düzgün çalışmadığı için gözyaşı çok hızlı buharlaşabilir. Bu iki durum birlikte de bulunabilir.

Bu nedenle kuru göz tedavisinde temel yaklaşım yalnız suni gözyaşı vermek değil, gözyaşı dengesini bozan nedeni belirleyerek tedaviyi buna göre planlamaktır.

Kuru göz konusunda uluslararası uzmanların hazırladığı güncel TFOS DEWS III (Tear Film & Ocular Surface Society Dry Eye Workshop III) raporu da kuru gözün tek bir nedene bağlı olmadığını ve tedavinin hastadaki temel probleme göre planlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Göz Kuruluğu (Kuru Göz) Hastalığı Nedir?

Sağlıklı bir göz yüzeyinin sürekli olarak ince ve dengeli bir gözyaşı tabakasıyla kaplı olması gerekir.

Gözyaşı yalnızca "yaş yani su"dan oluşmaz.

Gözyaşı tabakasının sağlıklı kalabilmesi için;

  • gözyaşı bezlerinden yeterli sıvının üretilmesi,
  • göz kapaklarındaki meibomian bezlerinden sağlıklı yağ salgılanması,
  • göz yüzeyindeki hücrelerin gözyaşının yüzeye tutunmasını sağlayan yapıları koruması,
  • göz kapaklarının düzenli ve tam olarak kırpılması

birlikte gerekir. Bu sistemin herhangi bir bölümündeki bozukluk gözyaşının yapısını bozabilir. Gözyaşı tabakası kararsız hale geldiğinde göz yüzeyi yeterince korunamaz; zamanla kuruluk, tahriş ve inflamasyon gelişebilir.

Göz Kuruluğu Belirtileri Nelerdir?

Kuru göz hastalığında en sık görülen yakınmalar:

  • gözlerde yanma ve batma,
  • kum veya yabancı cisim varmış hissi,
  • kuruluk hissi,
  • kızarıklık,
  • gözlerde ağırlık ve yorgunluk,
  • ışığa karşı hassasiyet,
  • uzun süre okuma veya ekran kullanımında rahatsızlık,
  • kontakt lens kullanım süresinin azalması,
  • sabahları gözleri açarken rahatsızlık,
  • günün ilerleyen saatlerinde artan şikâyetler,
  • aralıklı veya dalgalanan bulanık görme,
  • gözlerde sulanmadır.

Göz kuruluğu neden sulanma yapar?

İlk bakışta tezat görünse de kuru göz hastalarının önemli bir bölümü;

"Benim gözüm kuru değil, aksine sürekli sulanıyor." diye tarif eder.

Bazı hastalar ise "gözümden acı acı su akıyor, sanki gözyaşım kendi gözümü yakıyor" diye ifade ederler.

Göz yüzeyi kuruduğunda veya tahriş olduğunda göz bunu telafi etmek için refleks olarak bol miktarda gözyaşı üretebilir. Ancak bu gözyaşı her zaman kaliteli ve dengeli değildir. Özellikle gözyaşının yağ tabakası yetersizse üretilen gözyaşı göz yüzeyinde uzun süre kalamaz.

Bu nedenle sulanma da kuru göz hastalığının bir belirtisi olabilir.

Prof. Dr. Hande Çeliker anlatıyor: Göz kuruluğu sulanma yapar mı?

Bulanık Görme Göz Kuruluğundan Kaynaklanabilir mi?

Evet, kaynaklanabilir. Gözyaşı tabakası gözün ilk optik yani ışığı kırıcı yüzeyidir. Kornea üzerinde düzgün ve kesintisiz bir gözyaşı tabakası bulunması görüntünün netliği açısından önemlidir.

Gözyaşı tabakası bozulduğunda hasta özellikle:

  • uzun süre ekrana baktığında,
  • okurken,
  • araç kullanırken,
  • klima veya rüzgârlı ortamda görmesinin zaman zaman bulanıklaştığını fark edebilir.

Kuru göze bağlı bulanıklığın tipik özelliklerinden biri göz kırptıktan sonra görüntünün kısa süreli düzelip yeniden bulanıklaşabilmesidir. Ancak sürekli veya belirgin görme azalmasının yalnız kuru göze bağlanmaması; kornea, lens, retina ve diğer göz yapılarının da değerlendirilmesi gerekir.

Göz Kuruluğu Nedenleri Nelerdir?

Kuru göz hastalığı birçok farklı nedenle gelişebilir.

En sık neden ve risk faktörleri arasında:

  • yaşın ilerlemesi,
  • kadınlarda hormonal değişiklikler ve menopoz sonrası dönem,
  • uzun süreli bilgisayar, telefon ve tablet kullanımı,
  • eksik veya seyrek göz kırpma,
  • klima, rüzgâr, kuru ve sıcak ortamlar,
  • kontakt lens kullanımı,
  • meibomian bez disfonksiyonu,
  • blefarit,
  • göz kapağı rozaseası,
  • Demodex,
  • Sjögren hastalığı ve bazı romatolojik hastalıklar,
  • tiroid hastalıkları,
  • bazı ilaçlar,
  • geçirilmiş göz ameliyatları,
  • lazerle gözlük tedavileri,
  • göz kapağının tam kapanmaması,
  • bazı kornea ve göz yüzeyi hastalıkları yer alabilir.

Bazı alerji ilaçları, antidepresanlar, bazı tansiyon ilaçları ve vücudun sıvı dengesini etkileyen çeşitli ilaçlar da bazı hastalarda kuru göz yakınmalarını artırabilir. Ancak gerekli bu gibi sistemik ilaçların kuru göz nedeniyle hekime danışılmadan bırakılması kesinlikle doğru değildir.

Göz Kuruluğu Tipleri Nelerdir?

Kuru göz hastalığını anlamanın en pratik yolu, temel sorunun nerede olduğunu belirlemektir.

1. Gözyaşı üretiminin azaldığı kuru göz hastalığı

Bu grupta gözyaşı bezi göz yüzeyinin ihtiyacını karşılayacak kadar sıvı üretemez. Yaşla birlikte gözyaşı üretiminde azalma görülebileceği gibi Sjögren hastalığı gibi otoimmün hastalıklarda daha belirgin gözyaşı yetersizliği gelişebilir.

Bu hastalarda özellikle:

  • suni gözyaşları,
  • gözyaşını gözde daha uzun tutmaya yönelik yöntemler,
  • inflamasyonun kontrol edilmesi,
  • gerektiğinde gözyaşı kanalı tıkaçları,
  • ileri hastalıkta otolog serum gibi biyolojik gözyaşı tedavileri ön plana çıkabilir.

2. Gözyaşının hızlı buharlaştığı kuru göz hastalığı

Günlük pratikte kuru gözün en sık nedenlerinden biri meibomian bez disfonksiyonudur. Meibomian bezleri göz kapaklarının içinde bulunur ve gözyaşının en dışındaki koruyucu yağ tabakasını oluşturur. Bu bezlerin ağızları tıkandığında veya salgıladıkları yağ koyulaştığında gözyaşı hızla buharlaşmaya başlar.

Bu grupta:

  • sıcak uygulamalar,
  • kapak hijyeni,
  • meibomian bezlerin boşaltılması,
  • yağ tabakasını destekleyen suni gözyaşları,
  • termal tedaviler,
  • IPL,
  • uygun hastalarda fotobiyomodülasyon gibi tedaviler daha anlamlıdır.

Meibomian bez disfonksiyonu, güncel kuru göz literatüründe hastalığın en önemli nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

3. Karma tip kuru göz hastalığı

Kuru göz hastalarının önemli bir bölümünde yalnız tek mekanizma bulunmaz. Aynı hastada hem gözyaşı üretimi azalmış hem de meibomian bezleri yeterince çalışmıyor olabilir. Bu durumda yalnız suni gözyaşı veya yalnız kapak tedavisi yeterli olmayabilir. Tedavinin iki bileşeni de hedeflemesi gerekir.

4. Göz kapağı ve göz kırpma sorunlarına bağlı kuru göz

Ekrana uzun süre bakarken göz kırpma sayısı azalabilir ve göz kırpmalar tamamlanmadan yapılabilir. Bazı nörolojik hastalıklarda veya göz kapağının yapısal problemlerinde de gözün tam kapanmaması mümkündür. Bu durumda gözyaşı mevcut olsa bile göz yüzeyine düzgün dağıtılamaz. Tedavide göz kırpma alışkanlığının düzenlenmesi, ekran molaları, kapak problemlerinin tedavisi ve bazı hastalarda gece koruyucu yöntemler gerekebilir.

5. Göz yüzeyi inflamasyonunun ön planda olduğu kuru göz hastalığı

Kuru göz yalnız mekanik bir "kuruma" değildir. Gözyaşı dengesi bozuldukça göz yüzeyinde mikropsuz tipte iltihap yani inflamasyon gelişebilir; inflamasyon arttıkça gözyaşı üretimi ve göz yüzeyi daha da bozulabilir. Böylece hastalık kendi kendini besleyen bir döngüye girebilir. Bu hastalarda yalnız suni gözyaşı yeterli olmayabilir ve inflamasyonu kontrol eden tedaviler gerekebilir.

6. Sinirsel duyarlılığın eşlik ettiği kuru göz hastalığı

Bazı hastalarda göz yüzeyindeki bulgular hafif olmasına rağmen yanma ve ağrı çok şiddetli olabilir. Kuru göz hastalığında kornea sinirlerinin ve göz yüzeyindeki duyusal sistemin de rol oynayabildiği artık daha iyi bilinmektedir. Bu hasta grubunda standart kuru göz tedavilerine yanıt sınırlı olabilir ve daha ayrıntılı değerlendirme gerekebilir. TFOS DEWS III, sinirsel mekanizmaları kuru gözün önemli nedenlerinden biri olarak değerlendirmektedir.

Göz Kuruluğu Tanısı Nasıl Konur?

Kuru göz tanısı yalnız hastanın: "Gözüm kuru" demesine veya tek bir test sonucuna dayanmaz. Muayenede öncelikle göz kapakları, kirpik dipleri, meibomian bezleri, gözyaşı tabakası, konjonktiva ve kornea değerlendirilir.

Gözyaşı kırılma zamanı

Gözyaşının göz kırpıldıktan sonra ne kadar süre düzgün bir tabaka halinde kaldığını gösterir. Sürenin kısalması gözyaşı tabakasının kararsız olduğunu düşündürür.

Kornea ve konjonktiva boyama testleri

Özel boyalar kullanılarak göz yüzeyinde kuruluğa bağlı hücresel hasar bulunup bulunmadığı değerlendirilebilir.

Schirmer testi

Özellikle gözyaşı üretiminin yetersiz olduğundan şüphelenilen hastalarda gözyaşı miktarını değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Meibomian bez muayenesi

Bez ağızlarının açık olup olmadığı, salgının miktarı ve kalitesi değerlendirilir. Sağlıklı salgılanan meibum şeffaf ve akışkan olmalıdır. Meibomian bez disfonksiyonunda salgı koyulaşabilir veya bezlerden hiç salgı çıkmayabilir.

Meibografi

Gerektiğinde meibomian bezleri özel görüntüleme yöntemleriyle görüntülenebilir. Böylece bezlerin yapısı, kısalma veya kayıp olup olmadığı değerlendirilebilir. Bu özellikle cihaz temelli tedaviler planlanırken hastanın hangi tedaviden ne kadar fayda görebileceğini anlamaya yardımcı olabilir.

Prof. Dr. Hande Çeliker kuru göz tanısında gözyaşı filmi analizi yaparken; göz yüzeyinden alınan görüntü cihaz ekranında değerlendiriliyor

Göz Kuruluğu Tedavisi: Kuru Göz Nasıl Tedavi Edilir?

Kuru göz tedavisinde herkes için geçerli tek bir tedavi yoktur. Güncel yaklaşım, tedaviyi hastalığın nedenine, şiddetine ve göz yüzeyindeki bulgulara göre kişiselleştirmektir.

Suni Gözyaşı Damlaları

Suni gözyaşları kuru göz tedavisinin en sık kullanılan yöntemidir. Ama bütün suni gözyaşları aynı değildir. İçeriklerine göre;

  • göz yüzeyini nemlendiren,
  • gözyaşının yağ tabakasını destekleyen,
  • daha uzun süre yüzeyde kalan yoğun kıvamlı ve birbirinden farklı damlalar bulunur.
Kuru göz tedavisinde suni gözyaşı damlasının göze uygulanması; yanında şişe ve tek dozluk ampul formları

Meibomian bez disfonksiyonu ve gözyaşının hızlı buharlaşması ön plandaysa yağ tabakasını destekleyen damlalar daha uygun olabilir.

Gözyaşı üretiminin yetersiz olduğu hastalarda ise göz yüzeyini nemlendiren ve gözyaşının su içeriğini destekleyen ürünler tercih edilebilir.

Damlanın çok sık kullanılması gerekiyorsa veya göz yüzeyinde orta–ileri derecede hastalık varsa koruyucu madde içermeyen damlalar genellikle tercih edilir.

Jel ve Göz Merhemleri

Daha yoğun kıvamlı jeller ve göz merhemleri göz yüzeyinde damlalardan daha uzun süre kalabilir. Özellikle gece veya sabah uyandığında belirgin kuruluk yaşayan hastalarda yararlı olabilir. Yoğun kıvamları görmede geçici bulanıklık yaratabildiği için çoğunlukla gece yatarken kullanımı daha uygundur.

Göz Kuruluğunda Antiinflamatuar Damla Tedavileri

Orta ve ileri kuru gözde inflamasyon önemli bir rol oynayabilir. Bu durumda yalnız göz yüzeyini nemlendirmek yeterli değildir. Bu durumda göz yüzeyindeki iltihabın kurutulması gerekmektedir. Kullanılan ilaçlar;

a. Siklosporin

Siklosporin içeren göz damlaları göz yüzeyindeki bağışıklık sistemi kaynaklı inflamasyonu azaltmayı amaçlar. Özellikle kronik, inflamatuar kuru gözde ve gözyaşı üretiminin bu tarz iltihap nedeniyle bozulduğu hastalarda kullanılabilir. Siklosporinin etkisi suni gözyaşı gibi hemen ortaya çıkmaz. Klinik etkinin belirginleşmesi haftalar hatta bazı hastalarda birkaç ay sürebilir. Başlangıç döneminde kısa süreli yanma ve batma görülebilse de tedavide çok etkin ilaçlardır.

b. Kortizonlu göz damlaları

Kortizon damlaları göz yüzeyindeki inflamasyonu hızlı biçimde azaltabilir.

Ancak steroidli damlalar uzun süre kontrolsüz kullanıldığında:

  • göz tansiyonunu yükseltebilir,
  • katarakt gelişimini hızlandırabilir,
  • bazı göz enfeksiyonlarını ağırlaştırabilir.

Bu nedenle kuru gözde kortizon genellikle hekimin belirlediği süre ve dozda, çoğunlukla kısa süreli tedavi olarak kullanılır.

Diğer reçeteli kuru göz ilaçları

Dünyada kuru göz tedavisinde bağışıklık sistemi ve gözyaşı üretimini farklı mekanizmalarla etkileyen başka reçeteli tedaviler de kullanılmaktadır. Bunların bir bölümünün ruhsat ve erişilebilirlik durumu ülkeden ülkeye değişmektedir. Bu nedenle tedavi seçimi hastanın ihtiyacına ve Türkiye'de kullanılabilen tedavi seçeneklerine göre yapılmalıdır.

Sıcak Kompres ve Kapak Bakımı

Meibomian bez disfonksiyonunda evde uygulanan sıcak kompresler tedavinin temel basamaklarından biridir. Amaç koyulaşmış meibomian bez salgısının daha akışkan hale gelmesine yardımcı olmaktır. Ancak ileri derecede tıkanmış bezlerde evde yapılan sıcak uygulama tek başına yeterli olmayabilir. Kapak kenarında blefarit bulunuyorsa, buna uygun kapak hijyeni de tedaviye eklenmelidir.

Meibomian Bezlerin Boşaltılması

Meibomian bezlerinin ağızları tıkalı ve salgı koyulaşmışsa hekim tarafından bezlere kontrollü basınç uygulanarak içeriklerinin boşaltılması gerekebilir.

Bu işlem bazı hastalarda sıcak tedaviler, yoğun atımlı ışık tedavisi (IPL) veya diğer cihaz tedavileriyle birlikte uygulanabilir.

Amaç kaybolmuş bir bezi yeniden oluşturmak değil, halen mevcut ve çalışabilecek durumdaki bezlerin salgısını yeniden göz yüzeyine kazandırmaktır.

Termal Tedaviler

Meibomian bez disfonksiyonunda kullanılan bazı cihazlar göz kapaklarına kontrollü ısı ve/veya basınç uygulayarak bezlerdeki koyulaşmış salgının boşalmasını kolaylaştırır.

Bu yöntemler özellikle:

  • meibumun koyulaştığı,
  • bez ağızlarının tıkandığı,
  • sıcak komprese rağmen şikâyetlerin devam ettiği

hastalarda düşünülebilir.

Termal pulsasyon sistemleri gözyaşı üretiminin az olduğu her kuru göz hastasında kuru göz tedavisi için uygun bir yöntem değildir; bu tedavi yaklaşımının temel hedefi meibomian bez disfonksiyonudur.

Yoğun Atımlı Işık (IPL) Tedavisi

Caddebostan'daki muayenehanemizde, meibomian bez disfonksiyonuna bağlı gözyaşının hızlı buharlaştığı göz kuruluğu hastalarında IPL kuru göz tedavisi uygulanmaktadır. Aşağıda yöntemin ne olduğu ve hangi hastalarda anlamlı olduğu özetlenmiştir; seans planlaması, uygulamanın nasıl yapıldığı ve ışık maskesinin katkısı ayrı yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

IPL, yani yoğun atımlı ışık tedavisi, özellikle meibomian bez disfonksiyonuna bağlı ve gözyaşının hızlı buharlaştığı kuru göz hastalarında kullanılabilen cihaz temelli bir tedavidir.

Prof. Dr. Hande Çeliker meibomian bez disfonksiyonuna bağlı göz kuruluğunda göz çevresine IPL uygulamasını yaparken; hastanın gözleri koruyucu gözlükle kapalı

IPL bir lazer değildir.

Belirli dalga boylarındaki yoğun ışık atımları göz çevresindeki uygun cilt bölgelerine uygulanır.

IPL'nin:

  • koyulaşmış meibomian bez salgısının daha akışkan hale gelmesine yardımcı olması,
  • kapak kenarındaki genişlemiş damarları ve göz yüzeyindeki iltihabi süreci etkilemesi,
  • meibomian bez fonksiyonunu ve gözyaşının koruyucu yağ tabakasını desteklemesi

üzerinden etkili olduğu bilinmektedir. Bilimsel çalışmalarda, IPL'nin meibomian bez disfonksiyonuna bağlı kuru göz hastalarında yakınmaları azaltabildiği ve gözyaşı stabilitesini iyileştirebildiği gösterilmiştir. Ancak bu yöntemde tedaviden fayda görecek hasta seçimi çok önemlidir.

IPL hangi kuru göz hastalarında daha anlamlıdır?

Özellikle:

  • meibomian bez disfonksiyonu,
  • gözyaşının hızlı buharlaşması,
  • posterior blefarit,
  • göz kapağı kenarında damar genişlemeleri,
  • oküler rozasea

bulunan hastalarda tedavi yanıtı daha belirgindir.

Muayenehanedeki IPL cihazı ve seansın ardından uygulanan ışık maskesi

IPL hangi kuru gözü tedavi etmez?

IPL gözyaşı bezini yeniden çalıştıran bir yöntem değildir.

Örneğin Sjögren hastalığında olduğu gibi belirgin gözyaşı yetersizliği olan bir hastada eşlik eden meibomian bez disfonksiyonu varsa bu bölüme yardımcı olabilir; ancak gözyaşı bezindeki yetersizliği ortadan kaldırmaz.

Tamamen kaybolmuş meibomian bezlerini de yeniden oluşturmaz.

Bu nedenle IPL tedavisi kararı kuru gözün tipini belirledikten sonra verilmelidir.

Ayrıntılı yazı

IPL göz kuruluğu tedavisi nedir, kimlerde işe yarar?

IPL'nin meibomian bezleri üzerindeki etki mekanizması, kimlerde uygulanmadığı, seans sayısı, ışık maskesinin tedaviye kattığı fayda ve konuyla ilgili güncel bilimsel çalışmalar ayrı yazımızda ele alınmıştır.

Fotobiyomodülasyon – Işık Maskesi Tedavisi

Fotobiyomodülasyonda belirli dalga boylarında düşük enerjili ışık göz kapakları ve çevresine uygulanır.

Göz kuruluğu tedavisinde fotobiyomodülasyon: göz kapaklarına ve çevresine düşük enerjili ışık uygulayan maske

IPL'den farklı bir teknoloji olan bu yöntemin hücresel metabolizma ve iltihabi süreçler üzerinden göz yüzeyini ve meibomian bez fonksiyonunu destekleyebileceği düşünülmektedir.

2026 yılında yayımlanan güncel literatür, düşük düzey ışık tedavisi sonrasında kuru göz yakınmaları ve gözyaşı stabilitesinde iyileşme olabileceğini göstermiştir. Ancak çalışmaların uzun dönem sonuçları hâlen gelişmektedir. Fotobiyomodülasyon olarak bilinen maske tedavisi, bazı hastalarda tek başına, bazı hastalarda ise IPL tedavisine ek olarak değerlendirilebilir.

Blefarit ve Demodex Tedavisi

Kuru gözün altında bazen kronik göz kapağı hastalığı bulunur. Kirpik diplerinde kabuklanma, kızarıklık, kaşıntı ve tekrarlayan arpacıklar varsa blefarit araştırılmalıdır. Buna ek olarak, Demodex adı verilen mikroskobik akarların aşırı çoğalması da kapak kenarında kronik inflamasyona neden olabilir. Bu durumda yalnız suni gözyaşı kullanmak tedavi için yeterli olmaz.

Kapak hijyeni ve gerektiğinde nedene yönelik Demodex veya blefarit tedavisi uygulanmalıdır. Bu yaklaşım, kuru göz tedavisinin bir parçasıdır.

Gözyaşı Kanalı Tıkaçları

Gözyaşı, gözün iç köşesinde bulunan küçük kanallardan buruna doğru boşalır. Gözyaşı üretiminin yetersiz olduğu seçilmiş hastalarda bu kanallara çok küçük tıkaçlar yerleştirilerek doğal gözyaşının göz yüzeyinde daha uzun süre kalması sağlanabilir. Bu yönteme ve kullanılan minik tıkaca punktum tıkacı adı verilir. Özellikle gözyaşı üretiminin az olduğu kuru gözde yararlı olabilir.

Ancak göz yüzeyinde belirgin iltihabi reaksiyon varsa, önce inflamasyonun kontrol edilmesi gerekebilir. Her kuru göz hastasına tıkaç uygulanmaz.

Otolog Serum Göz Damlası

İleri ve standart tedavilere dirençli kuru göz hastalarında hastanın kendi kanından hazırlanan otolog serum göz damlaları kullanılabilir. Serum, doğal gözyaşında bulunan bazı büyüme faktörlerini ve biyolojik bileşenleri içerir.

Özellikle:

  • ileri göz yüzeyi hasarı,
  • Sjögren hastalığına bağlı ağır kuru göz,
  • nörotrofik kornea,
  • standart tedavilere dirençli olgular

gibi seçilmiş durumlarda değerlendirilebilir.

Eksozom İçeren Göz Damlaları

Eksozomlar, hücreler arasında biyolojik mesajlar taşıyan çok küçük yapılardır. Mezenkimal kök hücrelerden elde edilen eksozomların göz yüzeyindeki inflamasyonu azaltma ve kornea epitelinin iyileşmesini destekleme potansiyelleri araştırılmaktadır.

Son yıllarda özellikle Sjögren hastalığına ve graft-versus-host hastalığına bağlı ağır, tedaviye dirençli kuru gözlerde yapılan küçük insan çalışmalarında eksozom içeren göz damlalarıyla umut verici sonuçlar bildirilmiştir. Ancak çalışmalardaki hasta sayıları henüz azdır ve bu tedavi yönteminin uzun dönem etkinlik ve güvenlik verileri sınırlıdır. Ayrıca farklı eksozom ürünlerinin içerikleri ve üretim yöntemleri birbirinden farklı olabilir.

Bu nedenle eksozom damlaları günümüzde standart kuru göz tedavilerinin yerini alan bir yöntem değil; seçilmiş, özellikle tedaviye dirençli hastalarda değerlendirilebilecek gelişmekte olan biyolojik bir tedavi yaklaşımıdır.

Amniyotik Membran ve İleri Tedaviler

Standart tedavilere rağmen göz yüzeyinde belirgin hasar devam ediyorsa, seçilmiş hastalarda daha ileri yöntemlere ihtiyaç duyulabilir.

Bu grupta amniyotik membran, ileri göz yüzeyi hasarında korneayı korumak ve iyileşmeyi desteklemek amacıyla kullanılabilir. Ayrıca çok ağır ve dirençli kuru gözlerde, hastanın durumuna göre gözyaşının göz yüzeyinde daha uzun kalmasını sağlayan kalıcı girişimler, skleral lensler veya koruyucu kapak cerrahileri gibi seçenekler değerlendirilebilir.

Bu yöntemler rutin kuru göz tedavisinin parçası değildir; ileri ve tedaviye dirençli olgularda düşünülebilir.

Hangi Tedavi Hangi Göz Kuruluğu Tipinde Daha Etkilidir?

Kuru göz tedavisinde doğru yaklaşım, tedaviyi hastalığın nedenine göre planlamaktır.

Sırasıyla;

Gözyaşı üretimi azsa;

Öncelikle:

  • uygun suni gözyaşları,
  • göz yüzeyi inflamasyonunun tedavisi,
  • siklosporin gibi bağışıklık düzenleyici damlalar,
  • uygun hastada gözyaşı kanalı tıkaçları,
  • ileri olgularda serum damlaları ön plana çıkabilir.

Meibomian bezleri tıkalıysa ve gözyaşı hızlı buharlaşıyorsa;

Öncelikle:

  • sıcak kompres,
  • kapak bakımı,
  • yağ tabakasını destekleyen suni gözyaşları,
  • meibomian bez tedavileri,
  • termal cihaz tedavileri,
  • IPL,
  • uygun hastalarda fotobiyomodülasyon düşünülebilir.

Blefarit veya Demodex varsa;

Suni gözyaşına ek olarak göz kapağındaki asıl hastalığın tedavisinin yapılması yani blefarit tedavisi ve Demodex'in temizlenmesi gerekir.

İnflamasyon belirginse;

Suni gözyaşının yanında:

  • kontrollü kısa süreli kortizon,
  • siklosporin veya uygun diğer antiinflamatuar tedaviler gerekebilir.

Birden fazla mekanizma varsa;

Sık karşılaştığımız bir durumdur.

Bir hastada aynı anda hem az gözyaşı üretimi, hem meibomian bez disfonksiyonu hem de göz yüzeyi inflamasyonu bulunabilir.

Bu durumda tedavi birden fazla yöntemin birlikte kullanıldığı kişiselleştirilmiş bir plan şeklinde yapılır.

Ekran Kullanımı Göz Kuruluğunu Artırır mı?

Evet, arttırır.

Ekrana odaklandığımızda hem göz kırpma sayımız azalır hem de göz kırpmaların bir bölümü tamamlanmadan yapılır. Bu durum gözyaşının göz yüzeyine düzgün dağılmasını engeller ve buharlaşmayı artırır.

Uzun ekran kullanımında:

  • düzenli mola vermek,
  • bilinçli olarak tam göz kırpmak,
  • ekranı göz hizasının hafif altında tutmak,
  • doğrudan yüze gelen klima veya vantilatörden kaçınmak şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir.

Göz Kuruluğunda Omega-3 Kullanılmalı mı?

Omega-3 yağ asitlerinin kuru göz ve meibomian bez fonksiyonu üzerindeki etkileri uzun yıllardır araştırılmaktadır. Bazı çalışmalarda fayda bildirilirken bazı büyük kontrollü çalışmalarda belirgin ek yarar gösterilememiştir. Bu nedenle omega-3 desteğini kuru gözün temel tedavisi veya herkes için zorunlu bir tedavi olarak değerlendirmek doğru değildir.

Beslenme ve takviye kararı kişinin genel sağlık durumu ve kullandığı ilaçlarla birlikte değerlendirilmelidir. Omega-3 yağ asitlerinin doğal yollardan tüketimi ve Akdeniz diyetindeki gıdalar, sağlıklı beslenme açısından da önemlidir.

Göz Kuruluğundan Korunmak İçin Günlük Hayatta Neler Yapılabilir?

Göz kuruluğu tedavisi yalnızca damla ve cihaz tedavilerinden ibaret değildir. Şikâyetleri tetikleyen çevresel koşulların düzeltilmesi tedavinin etkisini destekler. Bu sayfada anlatılan nedenlerden yola çıkarak günlük hayatta dikkat edilebilecekler:

  • Ekran molası: Uzun bilgisayar, telefon ve tablet kullanımında düzenli ara vermek, ekranı göz hizasının hafif altında tutmak.
  • Bilinçli göz kırpma: Ekrana odaklanırken göz kırpma sayısı azaldığı ve kırpmaların bir bölümü tamamlanmadan yapıldığı için zaman zaman bilinçli ve tam göz kırpmak.
  • Hava akımı: Klima, vantilatör veya araç havalandırmasının doğrudan yüze gelmesinden kaçınmak; rüzgârlı, kuru ve sıcak ortamlarda gözü korumak.
  • Kontakt lens: Lens kullanım süresini zorlamamak; gün içinde şikâyet başlıyorsa lensi çıkarmak.
  • Kapak hijyeni: Kirpik diplerinde kabuklanma, kızarıklık veya tekrarlayan arpacık varsa hekimin önerdiği kapak temizliğini düzenli yapmak.
  • Sıcak kompres: Meibomian bez disfonksiyonu saptanmışsa hekimin tarif ettiği şekilde ve sürede uygulamak.
  • Damla seçimi: Suni gözyaşını kendi başına değiştirmek yerine, gözyaşı dengesinin neden bozulduğuna göre hekimin önerdiği tipte kullanmak.

Bu önlemler şikâyetleri azaltmaya yardımcı olabilir; ancak gözyaşı dengesini bozan asıl nedeni tek başına ortadan kaldırmazlar. Şikâyetler sürüyorsa göz muayenesi gerekir.

Göz Kuruluğu Tamamen Geçer mi?

Kuru göz çoğu hastada kronik ve dönem dönem şiddeti değişebilen bir hastalıktır.

Tedavinin amacı her zaman hastalığı tek seferde tamamen ortadan kaldırmak değildir. Tedavi uzun sürelidir.

Amaç:

  • şikâyetleri azaltmak,
  • gözyaşı tabakasını daha dengeli hale getirmek,
  • göz yüzeyindeki inflamasyonu ve hasarı azaltmak,
  • meibomian bezlerinin mevcut fonksiyonunu korumak,
  • görme kalitesini artırmak,
  • hastalığın tekrar alevlenmesini mümkün olduğunca azaltmaktır.

Göz Kuruluğu Katarakt ve Lazer Ameliyatlarından Önce Neden Önemlidir?

Göz yüzeyinin sağlıklı olması yapılacak göz ölçümlerinin güvenilirliği açısından önemlidir.

Belirgin kuru göz:

Bu nedenle katarakt veya refraktif cerrahi öncesinde anlamlı kuru göz hastalığı saptanırsa göz yüzeyinin önce tedavi edilmesi gerekebilir. Çünkü kuru göz hastalığının varlığı; katarakt, kornea ve refraktif cerrahi sonuçlarını etkileyebilecektir.

Ne Zaman Göz Hekimine Başvurulmalıdır?

Uzun süredir devam eden yanma, batma ve göz yorgunluğu kuru gözle ilişkili olabilir.

Ancak:

  • belirgin göz ağrısı,
  • ani görme azalması,
  • yoğun ışık hassasiyeti,
  • tek gözde belirgin kızarıklık,
  • yoğun akıntı,
  • korneada beyaz leke mevcudiyeti

gibi durumlar sadece kuru göz hastalığına bağlı olarak kabul edilmemeli ve gecikmeden göz muayenesi yapılmalıdır. Kronik kuru göz tedavisi gören kişilerde başka göz hastalıkları da ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.

Göz Kuruluğu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Göz kuruluğu hangi bölüme gider, hangi doktora gidilir?

Göz kuruluğu (kuru göz hastalığı), göz hastalıkları (oftalmoloji) uzmanının değerlendirdiği bir göz yüzeyi hastalığıdır. Uzun süredir devam eden yanma, batma, kum kaçmış hissi ve göz yorgunluğu olan kişiler göz hastalıkları uzmanına başvurmalıdır. Prof. Dr. Hande Çeliker'in muayenehanesi İstanbul Anadolu Yakası'nda, Kadıköy Caddebostan'da bulunmaktadır.

Göz kuruluğu damlası ne işe yarar, sürekli kullanılabilir mi?

Suni gözyaşı damlaları göz yüzeyini nemlendirir ve gözyaşı tabakasını destekler; göz kuruluğu tedavisinin en sık kullanılan yöntemidir. Damlanın çok sık kullanılması gerekiyorsa veya göz yüzeyinde orta–ileri derecede hastalık varsa koruyucu madde içermeyen damlalar genellikle tercih edilir. Ancak damla tek başına gözyaşı dengesini bozan nedeni ortadan kaldırmaz.

Göz kuruluğu kaç günde geçer?

Göz kuruluğu çoğu hastada kronik ve dönem dönem şiddeti değişebilen bir hastalıktır; birkaç günde tamamen geçen bir durum değildir. Tedavi uzun sürelidir ve amacı şikâyetleri azaltmak, gözyaşı tabakasını daha dengeli hale getirmek ve hastalığın tekrar alevlenmesini mümkün olduğunca önlemektir.

Göz kuruluğunun ameliyatı var mı?

Göz kuruluğunun rutin bir ameliyatı yoktur. Seçilmiş hastalarda gözyaşı kanalı tıkaçları gibi küçük girişimler uygulanabilir. Çok ağır ve tedaviye dirençli olgularda amniyotik membran, skleral lensler veya koruyucu kapak cerrahileri değerlendirilebilir; bunlar rutin kuru göz tedavisinin parçası değildir.

Göz kuruluğu körlük yapar mı?

Göz kuruluğu tipik olarak körlükle sonuçlanan bir hastalık değildir; ancak yaşam konforunu belirgin biçimde bozar ve ileri olgularda göz yüzeyinde hasar bırakabilir. Buna karşılık belirgin göz ağrısı, ani görme azalması, yoğun ışık hassasiyeti veya korneada beyaz leke gibi bulgular yalnızca kuru göze bağlanmamalı, gecikmeden göz muayenesi yapılmalıdır.

Göz kuruluğu tedavisinde IPL kimlere uygulanır?

IPL özellikle meibomian bez disfonksiyonu, gözyaşının hızlı buharlaşması, posterior blefarit, göz kapağı kenarında damar genişlemeleri ve oküler rozasea bulunan hastalarda anlamlıdır. Gözyaşı üretiminin yetersiz olduğu kuru gözde tek başına çözüm değildir. Ayrıntılar için IPL kuru göz tedavisi yazımıza bakabilirsiniz.

Kadıköy - Caddebostan'da Göz Kuruluğu Muayenesi

Prof. Dr. Hande Çeliker'in muayenehanesi İstanbul Anadolu Yakası'nda, Kadıköy Caddebostan'da bulunmaktadır. Göz kuruluğu ve kuru göz yakınmasıyla başvuran hastalarda göz yüzeyi değerlendirmesi, gözyaşı tabakasının incelenmesi, meibomian bez muayenesi ve kuru gözün tipine göre tedavi planlaması muayenehanemizde yapılmaktadır.

Prof. Dr. Hande Çeliker'in Kadıköy Caddebostan'daki muayenehanesinde kuru göz tedavi planının hastayla birlikte oluşturulması
  • Adres: Caddebostan, İskele Sokak, Göksu Apartmanı No:10 Kat:2 Daire:3, Kadıköy / İstanbul 34728
  • Randevu: 0 532 400 88 98
  • Çalışma saatleri: Pazartesi – Cumartesi, 09.00 – 18.00

Randevu ve ulaşım bilgileri için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Muayenehanemizdeki Yaklaşımımız

Kuru göz tedavisinde ilk adım, hangi damlayı kullanacağımıza değil, gözyaşı dengesinin neden bozulduğuna karar vermektir.

Kuru göz hastalığı hastaların günlük yaşamını olumsuz etkileyen en belirgin hastalıklardan biridir. Ciddi göz hastalıklarının yanında hayati öneme sahip değilmiş gibi gözükse bile, devamlı soğukta, sıcakta, klimalı ortamlarda, rüzgârda, vb devamlı yanan, batan ve sulanan, yarattığı kötü his yüzünden hastalara çok sıkıntılı anlar yaşatan, ciddi körlük riski taşımasa bile yaşam konforunu silip süpüren bir hastalıktır kuru göz… Bu nedenle hastalarımızın günlük yaşam rahatlığını geri getirmek çok önemlidir.

Kuru göz yakınmasıyla başvuran hastalarımızda göz kapakları, kirpik dipleri, meibomian bezleri, gözyaşı tabakası, kornea ve konjonktiva birlikte değerlendirilmektedir. Gerektiğinde gözyaşı kırılma zamanı, göz yüzeyi boyama testleri, gözyaşı miktarının değerlendirilmesi ve meibomian bez görüntülemesi gibi incelemelerden yararlanılmaktadır.

Tedavi planı hastanın kuru göz tipine göre kişiselleştirilir. Gözyaşı üretiminin azaldığı hastalarda gözyaşını destekleyen ve inflamasyonu kontrol eden tedaviler ön plana çıkarken; meibomian bez disfonksiyonu bulunan hastalarda kapak tedavileri, bezlerin fonksiyonunu destekleyen uygulamalar ve uygun hastalarda IPL ve fotobiyomodülasyon gibi cihaz temelli tedaviler değerlendirilir.

Blefarit, Demodex, rozasea veya sistemik bir hastalık saptandığında kuru göz tedavisi bu hastalıkların tedavisiyle birlikte planlanır. İleri göz yüzeyi hastalığında ise otolog serum, gözyaşının korunmasına yönelik yöntemler, özel kontakt lensler veya diğer ileri tedavilere ihtiyaç duyulabilir.

Kuru göz hastalığında tek bir damla veya tek bir cihaz herkes için doğru tedavi değildir. Doğru tedavi, hastalığın hangi mekanizmayla ortaya çıktığını belirlemekle başlar.

İçeriği Hazırlayan
Prof. Dr. Hande Çeliker
Uzmanlık
Retina ve Vitreoretinal Cerrahi, Uvea Hastalıkları, Behçet Hastalığı, Glokom, Prematüre Retinopatisi, Katarakt ve Akıllı Mercek Cerrahisi
Son Güncelleme
Site Editörü İletişim
editor@handeceliker.com / 0 532 400 88 98
Hekimin Konuyla İlgili Yayınları
Çeliker H, Toker E. Oküler Rozasea (derleme). Türkiye Klinikleri Oftalmoloji. 2017;26(4):278–292. doi:10.5336/ophthal.2017-54801
Celiker H, Toker E, Ergun T, Cinel L. An unusual presentation of ocular rosacea. Arq Bras Oftalmol. 2017;80(6):396–398. PubMed 29267579 · doi:10.5935/0004-2749.20170097Oküler rozasea; göz kapağı kenarı inflamasyonu, meibomian bez disfonksiyonu ve gözyaşının hızlı buharlaştığı kuru gözle yakından ilişkili bir tablodur. Yayınların tamamı için bilimsel yayınlar listesine bakabilirsiniz.
Bilimsel Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler; TFOS DEWS III (Tear Film & Ocular Surface Society Dry Eye Workshop III) tanı, sınıflandırma ve tedavi raporları, American Academy of Ophthalmology Dry Eye Syndrome Preferred Practice Pattern, güncel randomize kontrollü çalışmalar, sistematik derlemeler ve meta-analizler esas alınarak hazırlanmıştır. IPL ve meibomian bez disfonksiyonuna ilişkin değerlendirmelerde güncel randomize çalışmalar ve 2025–2026 tarihli sistematik derlemeler; fotobiyomodülasyon bölümünde ise düşük düzey ışık tedavisine ilişkin güncel klinik çalışmalar ve 2026 tarihli sistematik derleme ve meta-analiz dikkate alınmıştır.

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik, Prof. Dr. Hande Çeliker tarafından güncel bilimsel kaynaklar doğrultusunda hazırlanmış hasta bilgilendirme metnidir. Her hastanın değerlendirmesi ve tedavi planı kişiye özeldir; bu nedenle içerik hekim muayenesinin yerine geçmez. Göz sağlığınızla ilgili bir şikâyetiniz veya tıbbi endişeniz varsa göz hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir. Ayrıntılı bilgi için Tıbbi İçerik ve Hasta Bilgilendirme Politikamızı inceleyebilirsiniz.

Randevu & İletişim

Muayene randevusu

Randevu talebi, ikinci görüş veya aklınıza takılan tek bir soru için muayenehanemize ulaşabilirsiniz. Talepleriniz en kısa sürede yanıtlanır.

WhatsAppRandevu & Bilgi