Katarakt Ameliyatı
Katarakt, gözün içinde bulunan doğal merceğin zamanla saydamlığını kaybetmesi ve bulanıklaşmasıdır. Birçok kişi başlangıçta gözlük numarasının değiştiğini düşünür. Ancak bir süre sonra yeni gözlükler de yeterli olmamaya başlar. Görüntüler bulanıklaşır, renkler eski canlılığını kaybeder ve özellikle gece araç kullanmak zorlaşabilir.
Katarakt Nedir?
Katarakt yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak ortaya çıkabileceği gibi diyabet, uzun süreli kortizon kullanımı, göz travmaları ve bazı göz hastalıkları nedeniyle daha erken yaşlarda da gelişebilir.
Günümüzde kataraktın damla veya ilaçla tedavisi yoktur. Görmeyi etkileyen kataraktın tek etkili tedavisi ameliyattır.
Kataraktın Belirtileri Nelerdir?
Katarakt genellikle yavaş ilerler ve başlangıç döneminde fark edilmeyebilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Görmede bulanıklık
- Gözlük numarasının sık değişmesi
- Yeni gözlüğe rağmen net görememe
- Gece görüşünde azalma
- Işıkların etrafında hale veya saçılma görülmesi
- Güneşli ortamlarda artan kamaşma
- Renklerin soluk veya sararmış görünmesi
- Okuma sırasında daha fazla ışık ihtiyacı duyulması
Bu belirtiler günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa göz muayenesi zamanı gelmiş olabilir.
Katarakt Ameliyatı Ne Zaman Yapılmalıdır?
Geçmişte yaygın olan "kataraktın olgunlaşmasını beklemek gerekir" düşüncesi artık geçerli değildir. Katarakt, görme kalitesini ve günlük yaşamı etkilemeye başladığında ameliyat düşünülebilir.
Özellikle:
- Araç kullanmakta zorlanıyorsanız,
- Televizyon veya kitap okurken güçlük çekiyorsanız,
- İş yaşamınızı etkiliyorsa,
- Yeni gözlükler fayda sağlamıyorsa, ameliyat açısından değerlendirilmeniz uygun olabilir.
Hastanın mesleği de cerrahi zamanlamanın belirlenmesinde başlıca etkendir. Örneğin; pilotluk, askerlik, atıcılık, uzun yol şoförlüğü gibi keskin ve gece görmenin mesleklerde cerrahi zamanlama ona göre planlanmaktadır.
Bugünkü katarakt cerrahisi; güvenli, hızlı ve son derece etkilidir. Aşırı ilerlemiş kataraktların ameliyatı teknik olarak daha zor olabileceğinden gereksiz yere beklemek çoğu zaman avantaj sağlamaz.
Katarakt Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Modern katarakt cerrahisi fakoemülsifikasyon adı verilen yöntemle gerçekleştirilir.
Bu yöntemde bulanıklaşmış mercek küçük bir kesiden girilerek ultrason enerjisi yardımıyla parçalanır ve çıkarılır. Ardından yerine yapay göz içi mercek yerleştirilir.
Ameliyat:
- Sıklıkla damla anestezisi veya diğer lokal anestezi teknikleri altında yapılır ancak hastanın tercihine göre genel anestezi altında da yapılabilir
- Dikiş gerektirmez.
- Genellikle 10-15 dakika sürer.
- Hastanede yatış gerektirmez.
- Çoğu hasta aynı gün evine dönebilir.
Katarakt Ameliyatı Ağrılı mıdır?
Bu, hastaların en sık sorduğu sorulardan biridir.
Katarakt ameliyatı sırasında çoğu hasta ağrı hissetmez.
Ameliyat öncesinde göze uygulanan damlalar sayesinde göz uyuşturulur. İşlem sırasında hafif ışıklar veya basınç hissi fark edilebilir ancak belirgin ağrı beklenmez.
Göz İçi Mercek Seçimi Neden Önemlidir?
Katarakt ameliyatında çıkarılan doğal merceğin yerine yapay bir göz içi mercek yerleştirilir.
Aslında ameliyatın en önemli kararlarından biri bu merceğin seçimidir.
Günümüzde farklı ihtiyaçlara yönelik birçok mercek seçeneği bulunmaktadır. Detaylı bilgi için; Göz içi mercek ve akıllı (trifokal) mercek uygulamaları
Monofokal Mercekler
Genellikle uzak görmeye odaklanan standart merceklerdir. Yakın okuma için çoğu zaman gözlük gerekir.
Torik Mercekler
Astigmatizmayı düzeltmek amacıyla geliştirilmiştir. Katarakt ve astigmatizma aynı ameliyatta birlikte düzeltilebilir.
EDOF ve Trifokal (Akıllı) Mercekler
Uzak, orta ve yakın görmede daha fazla bağımsızlık sağlayabilen gelişmiş mercek seçenekleridir. Ancak bu mercekler her hasta için uygun değildir. Retina sağlığı, sarı nokta bölgesinin durumu, kornea yapısı, gece sürüş alışkanlıkları ve kişinin beklentileri birlikte değerlendirilmelidir.
Bu konuda ayrıntılı bilgi için Akıllı Mercek ve Göz İçi Mercek Seçenekleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Ameliyat Öncesinde Hangi Tetkikler Yapılır?
Başarılı bir katarakt ameliyatı için cerrahi öncesinde iyi bir planlama gerekir. Doğru cerrahi tekniğin ve uygun merceğin seçilebilmesi için ayrıntılı bir ön değerlendirme gerekir.
Bu değerlendirmede:
- Biometri ölçümleri
- Kornea topografisi
- Göz içi muayenesi
- Göz tansiyonu
- Retina değerlendirmesi
- Gerektiğinde OKT incelemesi yapılır.
Özellikle sarı nokta hastalığı veya retina problemleri bulunan kişilerde bu değerlendirme mercek seçiminde ve ameliyat sonrası görme keskinliği beklentisinin değerlendirilmesinde kritik öneme sahiptir.
Katarakt Ameliyatından Sonra Gözlük Gerekir mi?
Bu sorunun cevabı seçilen merceğe ve gözün yapısına bağlıdır. Bazı hastalar ameliyat sonrasında yalnızca okuma gözlüğü kullanırken, bazı hastalarda uzak ve yakın gözlük ihtiyacı büyük ölçüde azalabilir. Amaç her zaman hastanın beklentilerine en uygun görme kalitesine ulaşmaktır.
Katarakt Tekrarlar mı?
Katarakt tekrar oluşmaz çünkü bulanıklaşmış doğal mercek ameliyat sırasında tamamen çıkarılmıştır. Ancak bazı hastalarda merceğin arkasındaki kapsül dokusunda zamanla bulanıklaşma gelişebilir. Halk arasında bazen bu durum yanlışlıkla "katarakt yeniden oluştu" şeklinde ifade edilir. Bu tablo birkaç dakikalık, ağrısız bir YAG lazer işlemi ile kolayca tedavi edilebilir.
Ameliyat Sonrası Dönem
Ameliyat sonrasında:
- Damlalar düzenli kullanılmalıdır.
- İlk günlerde göz ovuşturulmamalıdır.
- Hekimin önerdiği süre boyunca havuz ve denizden kaçınılmalıdır.
- Kontrol muayeneleri aksatılmamalıdır.
Çoğu hasta ilk günlerden itibaren görmesinde belirgin düzelme fark eder. Görmenin tam olarak oturması ise kişiye göre değişebilir.
Katarakt ameliyatında başarılı sonuç yalnızca ameliyat tekniğine bağlı değildir.
Doğru zamanda yapılan cerrahi, ayrıntılı ön değerlendirme ve kişiye uygun mercek seçimi en az ameliyatın kendisi kadar önemlidir.
Muayenehanemizde her hasta bireysel olarak ele alınır, çünkü katarakt cerrahisinde amaç yalnızca kataraktı almak değildir. Uzak, orta ve yakın görme beklentileri de ameliyat öncesinde değerlendirilir. Bu nedenle mercek seçimi, gözün yapısal özellikleri kadar hastanın yaşam tarzı ve beklentileri dikkate alınarak birlikte planlanır. Retina ve sarı nokta bölgesi ayrıntılı şekilde değerlendirilir, gerektiğinde ileri görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır ve mercek seçimi hastanın yaşam tarzı ile beklentileri doğrultusunda planlanır. Üstelik doğru mercek seçimiyle ameliyat yalnızca görmeyi geri kazandırmakla kalmaz, çoğu hastada gözlüğe olan bağımlılığı da ortadan kaldırır.
Amaç yalnızca kataraktı tedavi etmek değil; ameliyat sonrasında mümkün olan en iyi görme kalitesine ulaşmaktır.
- İçeriği Hazırlayan
- Prof. Dr. Hande Çeliker
- Uzmanlık
- Retina ve Vitreoretinal Cerrahi, Uvea Hastalıkları, Behçet Hastalığı, Glokom, Prematüre Retinopatisi, Katarakt ve Akıllı Mercek Cerrahisi
- Son Güncelleme
- Site Editörü İletişim
- editor@handeceliker.com / 0 532 400 88 98
- Bilimsel Kaynaklar
- Bu sayfadaki bilgiler; American Academy of Ophthalmology (AAO), European Society of Retina Specialists (EURETINA), European Society of Cataract and Refractive Surgeons (ESCRS) ve American Society of Cataract and Refractive Surgery (ASCRS) kılavuzları, Türk Oftalmoloji Derneği (TOD) ve Türk Neonatoloji Derneği eğitim yayınları, ulusal rehberler ve hasta bilgilendirme paylaşımları, PubMed/MEDLINE’da yer alan güncel hakemli bilimsel makaleler, sistematik derlemeler ve meta-analizler, Cochrane Library’de yer alan tanı ve tedavi yöntemlerine ilişkin sistematik derlemeler, uluslararası ve ulusal hakemli oftalmoloji dergileri esas alınarak hazırlanmıştır.
Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik, Prof. Dr. Hande Çeliker tarafından güncel bilimsel kaynaklar doğrultusunda hazırlanmış hasta bilgilendirme metnidir. Her hastanın değerlendirmesi ve tedavi planı kişiye özeldir; bu nedenle içerik hekim muayenesinin yerine geçmez. Göz sağlığınızla ilgili bir şikâyetiniz veya tıbbi endişeniz varsa, gecikmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir. Ayrıntılı bilgi için Tıbbi İçerik ve Hasta Bilgilendirme Politikamızı inceleyebilirsiniz.